Mindfulness näme?

Mindfulness häzirki pursata baha bermezden üns bermek diýmekdir. Mindfulness amalynda häzirki pursata, syzyşa, pikire ýa-da duýga oňa baglanmazdan, garşy durmazdan ýa-da üýtgetjek bolmazdan ünsüňi berip akyl ýetirilýär. Bu eliňiziň aýasyna gonan kebelegi özi uçup gidýänçä saklaýşyňyz ýaly, mylaýymlyk bilen kabul edip, öz üns merkeziňizi jemlemegi göz öňünde tutýar. Siz şonda dowam edýän tejribe akymyna gatnaşýarsyňyz: ony ýokary göterilende we peselende ýuwaşlyk bilen synlaň.

Mindfulness bilen meşgullanmagyň maksatlaryndan biri umumy hal-ýagdaýyňyzy (Well-Being) gowulaşdyrmakdyr. Mindfulness amalynyň birnäçe peýdasy bar, ýöne başlaýanlar üçin munuň stressi azaldýandygyny we adamlara has içgin pikirlenmäge kömek edýändigini bilýäris.

Mindfulness amalynyň peýdasy

Pikirlerimiz hemişe üýtgäp durýar, käwagt has jemlenen we aýdyň, käte has bulutly ýa-da bulaşyk bolýar. Başga wagtlar pikirlerimizi ýa-da şol pikirleriň duýgularymyza we hereketlerimize nähili täsir edýändigini bilmeýäris.

Haçan-da aňymyz bir pikirden beýlekisine böküp başlanda, köplenç, agaçdan agaja bökýän maýmyna meňzeýär. Mindfulness hünärmenleri muny "maýmyn aňy" (monkey mind) diýip atlandyrýarlar. Maýmyn aňy aňymyz azaşanda — pikirler diňe bir ýere jemlenip ýa-da hereketsiz durup bilmeýän mahaly ýa-da geljege ýa geçmişe böküp barýarka, alada edende we ş.m. ýüze çykýar. Aňyň gezim etmesiniň alada ýaly käbir görnüşi ejir çekmeklige eltip bilýär. Mindfulness bilen meşgullanmak aňyňyza düşünmegiň usulydyr. Bu şu ýere we şu wagta gatnaşmagyň bir usuly. Bu ejir çekmekligiň alternatiwasyny üpjün edýär. Mindfulness amaly size şulary etmäge kömek edip biler:

1) Aňyňyza we dowam edýän pikirleniş prosesine has ünsli boluň, onuň "aýdýanlarynyň" hemmesine üns beriň, ony jogap bermegiňize hiç hili zerurlyk bolmazdan ýuwaşlyk bilen synlaň;

2) Peýdasyz pikirleriň we kyn duýgularyň barlygynda rahatlygy ösdüriň;

3) Stressi, aladany ýa-da pikir ýöretmekligi az duýuň;

4) Durmuşa çemeleşmekde az reaktiw we çeýe boluň;

5) Fiziki saglygyňyzy we ýaşaýyş hiliňizi ýokarlandyryň.

Mindfulness nähili işleýär

Mindfulness her pursatda onuň ýokary göterilmesine we peselmesine ünsi jemlemek praktikasy arkaly işleýär. Bu başdan geçirmäniň dowam edýän we üýtgeýän tebigatyny synlamaga kömek edýär. Biz başdan geçirmäni yzygiderli akýan ýaly "görmegi" öwrenýäris. Pikirlerimiz gelýär we gidýär, emosiýalarymyz gelýär we gidýär, duýýan zatlarymyz yzygiderli üýtgeýär. Başdan geçirmäniň üýtgeýän tebigatyna göz ýetirenimizde, oňa az baglanýarys we hakykatdanam nämäniň wajypdygyny we nämäniň akylyň boş gürrüňidigini tapawutlandyrmaga has-da ukyply bolýarys. Şeýle hem ol başdan geçirenlerimiziň biziň öwrülen zadymyz däl-de, bizdäki bar zatlarymyzdygyny duýup, "akym bilen has aňsat gitmäge" kömek edýär.

Bir zada gaharlananymyzda ýa-da pikir akymynda azaşanymyzda başdan geçirmämize azap gatlagyny goşup bileris. Ünsümiz gerek däl hem bolsa duýgularymyzda we kynçylyklarymyzda galyp biler. Aňymyzy ýuwaşlyk bilen synlap, ondan habarly bolup bilsek, onda biz kynçylyklarymyzda ünsümizi galdyrmazdan we goşmaça azap gatlagyny goşmazdan durmuşda öňe gidip bileris.

Mindfulness vs. awto-pilot

Näçe gezek nahar iýdiňiz, emma tagamyny bilmediňiz? Ýa-da bir ýerden başga ýere maşynly gitdiňiz, emma sürüşiňiz ýadyňyza düşenok? Ýa-da ýaňyja bir dostuňyz ýa-da maşgala agzalaryňyz bilen gürleşip, soň gürleşen zadyňyzy ýadyňyza salyp bilmediňiz? "Awto-pilotda" ýaşamagyň köp sanly mysallary bar.

Bir tarapdan, "awtopilotda" zatlar etmek käwagt peýdaly bolup biler. Bizi meýilnamalar we meseleler, islegler we strategiýalar hakda pikirlenmekden azat edýär. Başga bir tarapdan, käwagt pikirlerimize siňip gidýäris. Wagtymyzy geljek hakda alada edip ýa-da geçmişimize ökünip geçirýäris. Mysal üçin, zatlaryň üýtgeşik bolmagyny arzuw edýäris ýa-da özümiziň ýeterlik gowy däldigimiz hatda pikir edýäris. Bu pikirlerden dynmagyň bir usuly Mindfulness bilen meşgullanmakdyr. Günüň dowamynda fiziki duýgular ýaly bizi "aňymyzdan" çykaryp, häzirki pursata getirjek belli bir zada ünsi jemlemek üçin wagt aýyrmalydyr. Muňa häzirki pursatdan habarlylyk diýilýär.

Ejir çekmekligi goýbermek

Mindfulness bilen meşgullanýan wagtyňyz, siz özüňize duýşyňyzdan, pikirleriňizden we duýgularyňyzdan habarly bolmaga mümkinçilik berýärsiňiz. Ünsüňizi, meselem, demiňize gönükdirseňiz, dem konsentrasiýa obýektine öwrülýär we ony alşyňyza we goýberişiňize "şaýat" bolýarsyňyz. Bedenimizde bolup geçýän zatlara gatnaşmak bilen, habardarlygymyz häzirki pursata geçýär. Häzirki pursatda siz demiň akymyny tebigy ýagdaýda başdan geçirersiňiz. Pikirleriňiz we duýgularyňyz ýaly başga zatlara üns berseňiz — olary şu wagt we şu ýerde başdan geçirersiňiz, şeýle hem olaryň akymyny, edil demiň edişi ýaly ýokarlanyşyny we peselişini duýarsyňyz.

Şeýlelik bilen, diňe gysga wagtlyk bolsa-da, mindfulness bilen meşgullanmak ünsüňizi häzirki pursata we diri bolmagyň düýpgöter üýtgedýän başdan geçirmesine getirýär. Duýmalara, pikirlere we duýgulara reaksiýa bermezden we olara ünsüň gitmezden syn edilip bilner. Syn etmek bilen olara garşy hereket etmek ýa-da etmezlikden azat bolýarsyňyz.

Mindfulness näme däl

Ünsli bolmak diňe durmuşyňyzdaky kyn wakalary ýa-da ýagdaýlary kabul etmegi aňlatmaýar. Mindfulness bilen meşgullanmak häzirki wagtda, şu pursatda, deriňiziň içinde bolup geçýän zatlary kabul etmegi öwrenmek diýmekdir.

Bu diýmek (deriňiziň daşyndaky) zyýanly hereketler ýa-da wakalar ýaly gynandyryjy hereketleri kabul etmeli ýa-da garşylamaly diýmek däl. Syzýan, pikirlenýän we duýýan zatlaryňyza hatda kyn bolsa-da elmydama üns berip bilersiňiz, şeýlelikde, zyýan çekmezlik üçin özüňize ideg edip bilersiňiz. Başdan geçirýän zatlaryňyzdan habarly bolup, durmuşyňyzy dolandyryň.

Hiç hili pikir ýöretmezlik we kabul etmeklik bilen meşgullanmak bilen, kyn ýagdaýlara endikleriňize, hyjuwlaryňyza ýa-da çakdanaşa reaksiýa görä jogap bermegiň ýerine aňly-düşünjeli we delilli jogap berip bilersiňiz.

Mindfulnessiň häsiýetlerini edinmek

Adamlaryň gözlemek we mindfulness amallaryndan alýan käbir häsiýetleri:

• Özüň we başgalar barada has az pikir ýöretmek;
• Başgalara, esasanam, alada edýän adamlaryňyza has köp rehimdarlyk görkezmek;
• Dünýäni we beýleki adamlary bolşy ýaly has köp kabul etmek;
• Özüňiz we dünýäňiz bilen asudalykda bolmak duýgusy;
• Duýgularyňa gözegçilik etmek, az reaktiw bolmak;
• Dünýä mähir-mylakatlylyk duýgusy bilen seretmek.

Bu häsiýetleriň haýsysy sizi özüne çekýär? Gündelik durmuşyňyza bu häsiýetleriň birini girizmek üçin her gün bir minut ýa-da iki minut bolsa-da mindfulness bilen meşgullanyň. Munuň üçin bolsa Play Marketden Mindfulness coach-y alyp ulanyp bilersiňiz.