Has döredijilikli beýin üçin şu 5 ädimi yzarlaň
Uly ideýalaryň hemmesi diýen ýaly meňzeş döredijilik prosesinden geçýär we bu makala şol prosesi düşündirýär. Muny düşünmek möhüm, sebäbi döredijilik pikirlenmesi eýe bolup boljak iň peýdaly başarnyklaryň biri. Işde ýa-da durmuşda ýüzbe-ýüz bolýan her bir meseläňiz innowasion çözgütlerden, lateral pikirlenmeden we döredijilikli ideýalardan peýdalanyp biler. Her kim şu bäş ädimden peýdalanyp döredijilikli bolup biler. Bu bolsa döredijiligiň ýeňil zatdygyny aňlatmaýar. Döredijilik zehiniň açylmagy gaýduwsyzlygy we köp tejribäni talap edýär. Ýöne şu bäş ädimli usul döredijilik prosesini açyp görkezýär we has innowasion pikirlenmäge ýol görkezýär.
Döredijilik Çözgüdiň Zerur Bolan Problemasy
1870-nji ýyllarda gazetler we printerler gaty aýratyn hem-de gymmat bir mesele bilen ýüzbe-ýüz boldular. Şol döwürde suratçylyk täze we gyzykly media bolupdy. Okjyjylar has köp surat görmegi isleýärdiler, ýöne suratlary çalt we arzan çap etmegiň usuly ýokdy.
Mysal üçin, gazetiň surat çap etmegi üçin suratçy şol suraty polatdan edilen plastinkanyň üstünde el bilen çyzyp gutarmaly bolýardy. Şol plastinkalar birnäçe gezek ulanandan soň döwülýärdi. Foto-ýazgy usuly diýlip atlandyrylýan bu proses gaty köp wagt we çykdajy talap edýärdi.
Şu meseläniň çözgüdini tapan adam Frederic Eugene Ives diýlip atlandyrylýardy. Ol suratçylykda öňdebaryjy boldy we ömrüniň dowamynda 70-den gowrak patent aldy. Onuň döredijilik we innowasiýa baradaky hekaýasy şu 5 ädimli döredijilik prosesini düşündirmek üçin ajaýyp mysal bolup biler.
Birdenkä Gelen Pikir
Ives işine Nýu-Ýork ştatynyň Ithaca şäherinde printeriň kömekçisi bolup başlady. Iki ýyl dowam eden işinden soň, Kornell uniwersitetiniň suratçylyk laboratoriýasyny dolandyrmaga başlady. Onuň ähli wagty kameralary, printerleri we optika bilen işleşmek bilen geçdi.
1881-nji ýylda ol birdenkä täze çap usuly baradaky pikire geldi.
“Men Ithaca şäherinde fotostereotip prosesini ýerine ýetirip ýörkäm, ýarym ton prosesi baradaky meseläni öwrenýärdim. Bir gün agşam kellämiň içi bulaşdy we ertesi irden oýananymda, asmanda gözüme taýýar proses hem-de enjamlar peýda boldy” diýip, Ives gürrüň berdi.
Ol şol pikirini tiz wagtda hakykata öwürdi we 1881-nji ýylda patent aldy. Soňraky ýyllarda ony kämilleşdirmegi dowam etdirdi. 1885-nji ýylda bolsa has ýönekeýleşdirilen we has gowy netijeleri berýän görnüşini döretdi. “Ives prosesi” diýlip tanalan bu usul surat çap etmegiň çykdajylaryny 15 esse azaltdy we 80 ýyl töweregi esasy usul bolup galdy.
Indi bolsa Ivesden näme öwrenip boljakdygyny göreliň.
Frederic Eugene Ives tarapyndan döredilen çap prosesi “ýarym ton çap” diýlip atlandyrylýan usuly ulanýardy. Bu usulda suratlar ownuk nokatlaryň ýygyndysyna bölünýärdi. Surat ýakyndan seredeniňde diňe nokatlar ýaly görünýär, emma adaty aralykdan seredeniňde şol nokatlar birleşip dürli çal reňkleriň tonlarynda bir surat döredýärdi.
Döredijilik Prosesiniň 5 Ädimi
1940-njy ýylda reklamçy James Webb Young “Ideýalary Döretmegiň Usuly” atly gysga gollanma ýazdy. Ol şu ýerde döredijilik prosesiniň iň möhüm düşünjesini aýtdy:
Innowasion ideýalar köne zatlaryň täze kombinasiýasy bolup durýar. Döredijilik täze zatlary noldan döretmek däl-de, eýýäm bar bolan zatlary täzeçe birikdirmekdir.
Bu bolsa düşünjeler arasyndaky gatnaşyklaryň nähili gurulýandygyna bagly. Iki köne ideýanyň arasynda täze baglanyşyk döredip bilseňiz, siz döredijilikli iş edensiňiz.
Young bu prosesi şu bäş ädime bölýär:
1. Täze material ýygnamak. Ilki öwrenmeli. Munuň üçin :
1) mesele bilen gönüden-göni bagly zatlary öwrenmeli
2) dürli temalara gyzyklanyp giň bilim toplamalydyr.
2. Materialy kelläňde işlemek. Öwrenen maglumatlaryňy dürli nukdaýnazardan synap, dürli pikirleriň birleşmegini synap görmeli.
3. Problemany wagtlaýyn taşlamak. Bir wagtlap meseläni pikirden aýyrmak we başga gyzykly iş bilen meşgullanmak gerek.
4. Pikiriň gaýdyp gelmegine mümkinçilik bermek. Pikir diňe onuň hakda pikir etmegi bes edeniňden soň gaýdyp gelýär.
5. Ideýany synap görmek we sazlamak. Ideýa üstünlik gazanmagy üçin ony dünýä çykarmaly, teswirleri kabul etmeli we üýtgetmeli.
Mysalda Görkezişi
Frederic Eugene Ives şu 5 ädimiň hemmesini ýerine ýetirdi:
1-nji ädim: Iki ýyl printer bolup işledi, soň bolsa dört ýyl suratçylyk laboratoriýasyny dolandyrdy. Köp tejribe toplady.
2-nji ädim: Ol ýyllar boýy dürli usullary synap gördi we dürli pikirleri birleşdirdi.
3-nji ädim: Ol azajyk uzaklaşyp, meseläni taşlady.
4-nji ädim: Oýananda pikir oňa öz-özünden geldi.
5-nji ädim: Patentden soň hem ony birnäçe ýyl üýtgetdi we kämilleşdirdi.
Gysgaça Aýdylanda
Döredijilik – köne pikirleriň arasynda täze baglanyşyk döretmekdir. Şeýlelikde, döredijilikli pikirlenme iki düşünjäniň arasynda täze gatnaşygy tapmak bilen bolýar.
Bir ýol – şu 5 ädimden peýdalanmak:
1. Material ýygnamak.
2. Kelläňde oýlap görmek.
3. Wagtlaýyn taşlamak.
4. Pikiriň gaýdyp gelmegine ýol bermek.
5. Synap görmek we täzeden kämilleşdirmek.
Döredijilik ilkinji bolup pikir tapmak däl, köplenç köne pikirleri täzeçe baglanyşdyrmakdyr.
