Täze ýyl - geçmişden şu güne
Täze ýyl — diňe kalendarda täze bir sahypanyň başlandygyny aňlatmaýar. Bu, täze başlangyçlaryň, maksatlaryň we umytlaryň nyşany bolup, bütin dünýäde dürli däp-dessurlaryň bilen bellenilýär. Emma Täze ýylyň näderejede köne taryhy bar, onuň adatlary nädip dörän we häzirki durmuşymyza nädip ornaşandygy hakynda bilýänler az.
Täze ýylyň taryhy
Täze ýyl baýramynyň kökleri müňlerçe ýyl öňki döwürlere gidýär. Esasy , köne babil halkynyň (miladdan öň 2000–3000 ýyl) seneleri ýygnamak üçin ulanan ylmy işjeňligi bilen baglanyşykly. Babil halky täze ýyly, mart aýynyň başynda, ekin-dikin möwsüminiň başy bilen baglanyşdyryp belläpdir. Şondan soň, dürli medeniýetlerde täze ýyl başlaýan günler dürli bolupdyr: Rimliler mart aýynyň başyny täze ýyl diýip hasaplapdyrlar, Hytaýlat bolsa täze ýyly aý kalendary boýunça bahar baýramy bilen belläpdirler.
Rim imperiýasy döwründe köne kalendarlaryň çylşyrymlylygy sebäpli täze ýyly martda däl-de, 1 ýanwarda geçirmek adaty başlanýar. Bu, Julia Sezar tarapyndan 45-nji ýylda girizilen Julian kalendary bilen durnukly ýagdaýa geldi. Şol wagtyň özünden, 1 ýanwar täze başlangyç, üýtgeşiklik we üns bermegiň wagty hökmünde kabul edilipdir. Soňra Gregoryan kalendary bilen häzirki kalendarymyz (1582) girizilip, bu adat dünýäniň köp ýerinde 1 ýanwarda täze ýyly bellemegi şertlendirdi.
Täze ýyl diňe senedir däl, ol psihologik taýdan hem täsir edýär. Adamlar öz geçmişlerini seljerip, geljek üçin maksatlar goýýarlar. Şeýlelik bilen, Täze ýyl bize durmuşymyza göz ýetirmegi, kadalarymyzy täzelemegi we täze mümkinçiliklere açyk bolmagy ýatladýar. Baýramçylyk däp-dessurlary—bezegler, sowgatlar, oturylyşyklar—adamlar üçin jemgyýetçilik baglanyşygyny güýçlendirýär, ýakynlary bilen gatnaşygy berkitýär.
Täze ýylyň simwolizmi diňe ýaşyl bezegler, çyralar ýa-da sowgatlar bilen çäklenmeýär. Ol täze umytlary, täze mümkinçilikleri we öz-özüni kämilleşdirmek islemegi aňladýar. Şonuň üçin her bir kişi Täze ýyly özüne bir täze başlangyç hökmünde görýär.
Täze ýyl geçmiş bilen geljek arasynda bir köpri bolup, taryh, medeniýet we şahsy durmuşy birleşdirýär. Şeýlelik bilen, ol diňe bir sene däl, eýsem içki ösüşiň, jemgyýetçilik baglanyşyklarynyň we täze başlangyçlaryň simwoly bolup durýar.
