Düşünjeleri üýtgeden kompýuter - Macintosh
Häzirki döwürde kompýuter tehnologiýalarynyň ösüşinde uly yz galdyran kompaniýalaryň biri — Apple Inc. bolup durýar. Şol kompaniýanyň ilkinji üstünlikli önümleriniň biri hem Macintosh kompýuteri (gysgaça “Mac”) bolup, ol dünýäde şahsy kompýuter düşünjesini üýtgeden tehniki täzelikleriň biridir.
Macintosh kompýuteri ilkinji gezek 1984-nji ýylyň 24-nji ýanwarynda Apple kompaniýasy tarapyndan resmi taýdan tanyşdyryldy. Bu gün diňe bir kompaniýanyň taryhynda däl, eýsem bütin tehnologiýa dünýäsinde hem möhüm sene hökmünde ýatda galdy.
Ilkinji Macintosh modeli Steve Jobs we onuň topary tarapyndan döredildi. Maksat – adaty ulanyjy üçin ýeňil, düşnükli we wizual taýdan täsirli kompýuter döretmekdi. Şol döwürde köp kompýuterleriň ulanylyşy kyn, diňe hünärmenler üçin niýetlenendir. Emma Macintosh bu düşünjäni üýtgetdi – ol “her kim kompýuteri ulanyp biler” diýen täze döwri başlatdy.
1984-nji ýylda çykarylan ilkinji Macintosh kompýuteriň esasy aýratynlyklary şulardan ybaratdy:
✓ 9 dýuým ölçegli gara-ak ekran,
✓ 128 kilobaýt RAM (operatiw ýat),
✓ 3.5 dýuýmlyk disket sürüjisi,
Iň esasy aýratynlygy bolsa – grafiki interfeýs we mys (mouse) ulanylyşydyr.
Bu döwürde diňe tekstli komandalar arkaly işleýän kompýuterlerden tapawutlylykda, Macintosh ekranda ikonalar, menýular we penjireler arkaly işlemegi hödürledi. Bu bolsa häzirki döwürde ähli kompýuterleriň we telefonlaryň ulanyp gelýän “grafiki interfeýs” düşünjesiniň başyny başlady.
Macintosh kompýuterleri wagtyň geçmegi bilen birnäçe möhüm üýtgeşmelere sezewar boldy:
1990-njy ýyllar: Apple täze modelleri – Power Macintosh, iMac ýaly görnüşleri döretdi.
2000-nji ýyllar: “Mac OS X” atly täze operasiýa ulgamy bilen Mac kompýuterleri has çalt we howpsuz boldy.
2010-njy ýyllar: MacBook serisi (MacBook Air, MacBook Pro) bilen Apple has ýeňil, ýokary öndürijilikli noutbuklary bazara çykardy.
2020-nji ýyllar: Apple özüniň “M1” we “M2” çipleri bilen işlemäge başlap, öz tehnologiýasyna doly geçdi.
Macintosh diňe bir kompýuter däl, eýsem döredijiligiň we innowasiýanyň nyşany boldy. Grafiki dizaýn, ses we wideo redaktirleme, programmirleme, sungat we bilim ulgamlarynda köp hünärmenler Mac kompýuterlerinden peýdalanýarlar.
Macintosh häzirki wagtda dünýäniň iň ýokary derejeli şahsy kompýuterlerinden biri hökmünde tanalýar. Onuň ulanyjy üçin amatly interfeýsi, durnukly işleýşi we ýokary dizaýny bilen tapawutlanýar.
Macintosh kompýuteri tehnologiýanyň ösüş ýolunda täze sahypa açdy. Ol diňe bir kompýuter tehnologiýasyny däl, eýsem adamlaryň düşünjesini hem üýtgetdi – kompýuter indi diňe hünärmen üçin däl, eýsem her bir adamyň gündelik ýoldaşyna öwrüldi.
