80/20 düzgüni nädip şowsyz bolýar: netijeli bolmagyň pes tarapy

Audrey Hepburn bir döwrüň nyşanydy.

1950-nji ýyllarda meşhurlyga ýeten Hepburn öz döwrüniň iň beýik aktrisalarynyň biri boldy. 1953-nji ýylda ol bir filmdeki (Roman Holiday) baş roly üçin ilkinji gezek bir gezekde Akademiýa baýragyny, “Golden Globe” baýragyny we BAFTA baýragyny alan aktrisa boldy.

Şeýle hem, häzirki wagta çenli, diňe 15 adam ähli dört uly baýragy (Emmy, Grammy, Oscar, Tony – EGOT) gazanmagy başardy. 1960-njy ýyllara gelende, ol ýylda ortaça bir film surata düşýärdi we hemmäniň pikirine görä, birnäçe onýyllyk film ýyldyzy bolmaga barýardy.

Ýöne täsin zat boldy: ol aktýorçylykdan el çekdi.

30 ýaşlarynda, meşhurlygynyň iň ýokary derejesindekä, Hepburn 1967-nji ýyldan soň kinofilmlerde diýen ýaly çykyş etmedi. Galan ömründe diňe bäş gezek telewideniýada ýa-da filmlerde çykyş etdi.

Onuň ýerine başga ugra öwrüldi. Hepburn ömrüniň soňky 25 ýylyny BMG-niň UNICEF edarasy üçin dünýäniň uruşdan ejir çeken ýurtlarynda çagalaryň saglygy we iýmiti üçin kömek bermäge bagyşlady. Ol Afrikada, Günorta Amerikada we Aziýada meýletinlik işleri bilen meşgullandy.

Onuň ilkinji “akty” sahna bolupdy. Ikinji “akty” bolsa hyzmat we ynsanperwerlik boldy. 1992-nji ýylyň dekabrynda oňa Amerikanyň iň ýokary raýat sylagy bolan Prezidentiň Azatlyk medaly gowşuryldy.

Audrey Hepburn 1956-njy ýylda. Surat: Bud Fraker.

Biz onuň hekaýasyna ýene dolanarys.

Netijelilik we täsirli iş

Ömrüňiz bir gezek berilýär. Ony nädip peýdalanmaly? Netijelilik boýunça maslahat berýänler köplenç şuny aýdýarlar: “köp zat etmäge däl, dogry zatlary etmäge ünsi jemläň.”

Netijelilik (Efficiency) – köp işi ýerine ýetirmek.

Täsirli iş (Effectiveness) – dogry işleri ýerine ýetirmek.

Menejment boýunça hünärmen Peter Drucker bir gezek şeýle diýipdi:

“Asla edilmeli däl zadyň iň ýokary netijelilik bilen ýerine ýetirilmeginden peýda ýok.”

Ýagny, öňe gitmek diňe köp iş etmek däl, belki dogry işleri etmek bilen ölçenýär.

Dogry işleri nädip saýlamaly? Munuň iň meşhur usullarynyň biri – Pareto prinsipi, ýagny 80/20 Düzgüni.

80/20 Düzgüniniň peýdasy

80/20 Düzgüni şuny aýdýar: islendik ulgamda netijäniň köp bölegi sebäp bolan zatlaryň az böleginden gelip çykýar.

Mysallar:

• Italiýada ýerleriň 80%-i ilatyň 20%-ine degişlidir.
• NBA çempionatlarynyň 75%-ini toparlaryň diňe 20%-i gazanýar.

Sanlar hökmany suratda 100%-e deň bolmaly däl. Esasy pikir: netijäniň uly bölegi az sebäplerden emele gelýär.

Bu ýörelge işde we durmuşda peýdaly bolýar:

    Kärhana eýesi girdejiniň uly böleginiň az müşderiden gelýändigini görüp biler. Şeýle ýagdaýda iň täsirli ýol – şol müşderilere we olaryň meňzeşlerine gönükmekdir.

 Gaýtam tersine seredilse, arzlaryň köpüsi az müşderiden gelýändir. 80/20 Düzgüni bu müşderilerden ýüz öwürmek arkaly hyzmat ugruny ýeňilleşdirmegi maslahat berýär.

Şonuň üçin 80/20 Düzgüni – az güýjüň bilen köp netijä ýetmegiň “ýörite judo” görnüşi ýaly.

Ýöne onuň bir pes tarapy hem bar. Şol pes tarapyny düşündirmek üçin Hepburnyň gürrüňine dolanalyň.

80/20 Düzgüniniň pes tarapy

1967-nji ýyly göz öňüne getiriň. Audrey Hepburn meşhurlygynyň iň ýokary derejesinde.

Eger ol kararyna 80/20 Düzgünini ulansa, netijesi açyk bolardy: romantik komediýalarda has köp oýna.

Onuň iň üstünlikli filmleri şular bolupdy: Roman Holiday, Sabrina, Breakfast at Tiffany’s, Charade. Bularyň hemmesi romantik komediýady. Olar baýraklar getirdi, köp tomaşaçy toplady, meşhurlygyny ýokarlandyrdy. Hepburn üçin iň “täsirli” ýol – romantik komediýalaryň dowamydy.

Hatda UNICEF-e kömek etmek islegini hem göz öňünde tutsak, onuň aktýorçylykdan gazanan pullaryny bagyşlamagy 80/20 boýunça has täsirli görünýärdi.

Ýöne onuň islegi başga bolupdy. Ol aktrisa bolmak islemeýärdi. Ol hyzmat etmek isledi. UNICEF üçin meýletinlik etmek bolsa şol wagt hiç hili “täsirli ýol” ýaly görünmeýärdi.

Ine, 80/20 Düzgüniniň pes tarapy: Täze ýol başda iň täsirli ýaly görünmeýär.

Geçmişiňe däl, geljegiňe optimizasiýa et

Başga bir mysal:

Jeff Bezos (Amazon-yň esaslandyryjysy) 1994-te Wall Street-i we ýokary derejeli maliýe karýerasyny taşlap, internet kompaniýasyny döretdi.

Eger ol 1993-nji ýylda 80/20 Düzgünini ulansady, iň täsirli ýol hökmünde diňe maliýe karýerasyny dowam etdirmek çykardy. Amazon ýaly internet kompaniýasyny döretmek onuň sanawynda bolmazdy.

Şonuň üçin 80/20 Düzgüni köplenç seniň geçmişiňi optimizirleýär, emma geljegiň üçin iň dogry ýol hemişe şol bolman biler.

Indiki ädimler

Goý, bir zat başda täsirli ýaly görünmesin. Ýeterlik wagt we tejribe bilen, öňki netijesiz zat täsirli zada öwrülýär.

Hepburn 1967-nji ýylda meýletinçilik işine başlanda bu onuň iň täsirli güýji ýaly görünmedi.

Ýöne 30 ýyldan soň, onuň hyzmatlary Prezidentiň Azatlyk medaly bilen sylaglanyldy.

Täze ugry öwrenmek, täze kompaniýa döretmek ýa-da täze başdan başlamak ilkinji wagtda wagtyň ýitirilmegi ýaly bolup görünýär. Ol 80/20 synagyndan geçmeýär.

Ýöne bu onuň nädogry karar bolandygyny aňlatmaýar.