Analitik Pikirlenmegiň Sütünlerini Özleşdirmek
Netijeleriň Binagäri: Analitik Pikirlenmegiň Sütünlerini Özleşdirmek
Maglumatlardan doly dünýäde, olary işläp düzmek, meseleleri çözmek we
netijeleri çaklamak ukybyň iň uly bäsdeşlik artykmaçlygydyr. Köpler üstünligi
diňe tebigy zehin ýa-da ýokary IQ bilen baglanyşdyrsalar-da, Kris Donnelliniň bu
baradaky pikirleri has amaly hakykaty ýüze çykarýar: ýokary netije gazanýanlar
— şol "top 1%" — özlerini analitik pikirlenmegiň takyk we gaýtalanýan
ulgamy arkaly tapawutlandyrýarlar. 7 akyl güýjüniň jümmüşine aralaşýar we
garaşylmadyk hadysalara döz gelmekden işjeň, strategik dolandyryşa geçmek
isleýän her bir adam üçin ýol kartasyny hödürleýär.
1. Bulaşyklygyň Içinden Signaly Tapmak
Kanunalaýyklygy tanama — analitik pikirlenmegiň binýadydyr. Bu, bir-biri
bilen baglanyşyksyz ýaly görünýän wakalaryň yzygiderliligine seredip, olaryň
düýp gurluşyny anyklamak ukybydyr. Başgalar munuň sebäbini
"şowsuzlyk" ýa-da "tötänlik" diýip görseler, analitik
pikirlenýän adam gaýtalanýan döwri görýär.
- Ädim: Bu ädim bir sebäbi tapmak
üçin hepdelik şowsuzlyklary seljermegi maslahat berýär.
- Mysal: Göz öňüne getiriň, bir
satuw menejeri toparyň her gezek çärýekleýin meýilnamany ýerine ýetirip
bilmedik wagtyndan üç aý öň, täze müşderi binýadynyň azalýandygyny görýär.
Başgalar häzirki aýdaky ykdysadyýeti günäkärleseler-de, analitik
pikirlenýän adam bulaşyklygyň içindäki şol signaly görýär: täze müşderi
gözlegi — girdejini öňünden habar berýän "öňdebaryjy görkezijidir".
Bu ädimde şol signaly görmek bilen, olar meseläni "şowsuzlyk"
balans hasabatyna düşmezinden birnäçe aý öň çözüp bilýärler.
2. Sebäp-Netije baglanşygy:
Zynjyra Düşünmek
Eger “Bulaşyklygyň içinde signaly tapmak” näme bolýandygyny görmek
bolsa, sebäp-netije aragatnaşygy munuň näme üçin bolýandygyna düşünmekdir. Bu,
dünýäni "haos" hökmünde däl-de, biri-birine bagly dişli çarhlar
hökmünde görmäge kömek edýär. Şeýlelikde, biz kesel kök urup ýatyrka, diňe onuň
alamatlaryny bejermekden saklanýarys.
- Ädim: Bir mesele getiren üç sany
anyk ädimi ýazyp alyň.
- Mysal: Programma üpjünçiligi
kompaniýasynyň serweri hatardan çykýar. Inžener diňe bir ulgamy täzeden
başlatman (diňe alamaty bejermek), eýsem zynjyry ýazyp alýar:
- 1) Marketing kampaniýasy meşhur boldy,
- 2) Trafik 500% ýokarlandy,
- 3) Maglumatlar binýady iň ýokary birikme çägine ýetdi. Bu zynjyra
düşünmek olara awtomatiki giňeltme ulgamyny ornaşdyrmaga mümkinçilik
berýär — bu bolsa wagtlaýyn bökdençligi däl-de, meseläniň düýp sebäbini
çözýän çözgütdir.
3. Düýp Ýörelgeler Esasynda
Pikirlenmek: Noldan Gurmak
Ilon Mask ýaly innowatorlar tarapyndan meşhur edilen bu usul, islendik
amaly iň esasy, inkär edip bolmajak hakykatlara bölmegi we ony täzeden gurmagy
aňladýar. Bu "hemmeler öňden bäri şeýle edýär" diýen düşünjäniň
duşmanydyr.
- Ädim: Bir amaly alyň we ony edil
ilkinji gezek edýän ýaly täzeden meýilleşdiriň.
- Mysal: Adaty taksi pudagyny göz
öňüne getiriň. Onlarça ýyllap ol dispetçerlere we köçeden saklanýan
ulaglara bil baglady. Uber "Esasy zerurlyklar näme?" diýen
soragy bermek bilen Düýp Ýörelgeler usulyny ulandy. Jogap: "Adama
ulag gerek, ulag eýesine bolsa pul gerek." Dispetçerhananyň we sary
taksileriň "zerurlygyny" aýyrmak bilen, olar şäher transportynyň
logikasyny programma esasly ulgama öwürdiler.
4. Ikinji Derejeli Pikirlenmek:
"Indiki Ädimi" Hasaplamak
Adamlaryň köpüsi birinji derejeli pikirlenmegi ulanýarlar: "Eger men
X-i etsem, Y bolar." Analitik pikirlenýänler bolsa has aňyrda seredýärler.
Olar "Ondan soň näme bolar?" diýip soraýarlar. Ikinji derejeli
pikirlenmek — garaşylmadyk netijeleri we uzak möhletleýin täsirleri öňünden
görmekdir.
- Ädim: Karar kabul etmezden öň,
onuň getirip biljek iki sany garaşylmadyk netijesini ýazyň.
- Mysal: Kompaniýa müşderi goldawyny
daşary ýurtdaky arzan hyzmatdaşa bermek arkaly çykdajylary azaltmak
kararyna gelýär (Birinji derejeli netije: tygşytlanan pul). Ikinji
derejeli pikirlenýän adam munuň garaşma wagtynyň uzamagyna we medeni
düşünişmezliklere sebäp boljakdygyny, netijede indiki ýyl müşderileriň
15%-iniň ýitiriljekdigine düşünýär. "Tygşytlanan" pul aslynda
uzak möhletleýin ýitgidir. Muny öňünden bilip, pikirlenýän adam has gowy
okuwlara ýa-da içki awtomatizasiýa maýa goýmagy saýlap biler.
5. Çylşyrymlylygy Bölmek:
Garym-gatymy Düşnükli Etmek
Çylşyrymlylyk köplenç ýetersiz düşünjäniň perdesidir. Eger siz bir zady
ýönekeý dilde düşündirip bilmeseňiz, diýmek oňa ýeterlik derejede
düşünmeýärsiňiz. Bu güýç — uly göwrümli maglumatlary iň esasy, iş ýüzünde ulanyp
boljak hakykatlara çenli gysmagy aňladýar.
- Ädim: Bulanyk meseläni gysga bir
sözlem bilen jemläň.
- Mysal: 50 sahypalyk maliýe
hasabaty peýdanyň azalýandygyny, çykdajylaryň artýandygyny we bazardaky
paýyň üýtgeýändigini görkezýär. Çylşyrymlylygy bölýän adam muňa seredýär
we şeýle diýýär: "Biziň önümimizi öndürmek gaty gymmat we müşderiler
indi onuň ýokary bahasyna laýyk gymmatlygy görmeýärler." Bu aýdyňlyk
toparyň 50 sahypalyk maglumatda ýitip gitmän, ýa çykdajylary azaltmaga,
ýa-da täzeden brandleşmäge üns bermegine kömek edýär.
6. Meselä doly düşünmek: Dogry
Nyşanany Kesgitlemek
Biznesde iň howply ýalňyşlyk — ýalňyş meseläni ýokary netijelilik bilen
çözmekdir. Meselä doly düşünmek — "mesele" diýip görýän zadymyzyň
hakykatdanam çözülmeli meseledigine göz ýetirmek üçin daşyndan syn etmek
sungatydyr.
- Ädim: Başlamazdan öň meseläni iki
dürli görnüşde täzeden ýazyň.
- Mysal: Bir türgenleşik zaly
müşderilerini ýitirýär.
- Meselä doly düşünip pikirlenýän 1-nji adam: "Has köp adamy agza etmek üçin näme edip
bileris?" (Marketinge üns berýär).
- Meselä doly düşünip pikirlenýän 2-nji adam: "Bar bolan agzalarymyzyň özlerini has
şowly duýmaklaryny nädip gazanyp bileris?" (Önüme/tejribä üns
berýär).
- Meselä doly düşünip pikirlenýän 2-nji adam meseläniň täze müşderi ýetmezçiligi däl-de,
eýsem gyzyklanmanyň pesligidigini ýüze çykaryp biler. Meseläni Meselä
doly düşünip pikirlenýän 2-nji adamyň nukdaýnazaryndan çözmek köplenç
Meselä doly düşünip pikirlenýän 1-nji adam -dan has arzan we
täsirlidir.
7. Çaklamak däl, Synag Etmek:
Biznesde Ylmy Usul
Analitik pikirlenmek diňe teoriýa däl, ol eksperimentaldir. Iň soňky tapgyr
"PIKIRLENMEK" tapgyryndan "HEREKET ETMEK" tapgyryna
geçmekdir. Çaklamalara esaslanýan kämil meýilnamany gurmak üçin aýlarça wagt
sarp etmegiň deregine, analitik pikirlenýän adam hakyky maglumatlary ýygnamak
üçin "Minimal Ýaşaýyş Ukyply Önümi" işe girizýär.
- Ädim: Bir pikir saýlaň we ony 24
sagatlyk eksperiment bilen barlap görüň.
- Mysal: Restoran eýesi wegan
menýusyny goşmak isleýär. Täze menýulary çap etmegiň we müňlerçe dollarlyk
täze önümleri satyn almagyň deregine (çaklama), olar 24 sagatlap
"Günüň ýörite naharyny" hödürleýärler (synag). Eger hemme nahar
satylsa, diňe şunda olaryň elinde hakyky maglumat bolar. Eger satylmasa,
olar müňlerçe dollaryny tygşytlar.
Sintez: Ulgamy Birleşdirmek
Ädimler esasan 3 kategoriýa bölünýär: PIKIRLEN (Logika we Seljerme),
TÄSIR ET (Aýdyňlyk we Meselä doly düşünip hereket etmek) we HEREKET
ET (Eksperimental ýerine ýetirme).
Bu güýçler birleşende, olar yzygiderli ösüş döwrüni döredýärler. Meselä
doly düşünip pikirlenmek we Sebäp-Netije meseleleri anyklaýar. Düýp Ýörelgeler
we Ikinji Derejeli Pikirlenmek strategiýany düzýär. Bölmek we Çerçevelemek
pikirlenýän adama öz garaýşyny başgalara ýetirmäge kömek edýär. Netijede, Synag
Etmek ähli amaly tassyklaýar.
Häzirki döwürde hakyky zehin ähli jogaplary bilmek däl, eýsem olary tapmak
üçin dogry ulgama eýe bolmakdyr. Bu akyl güýjüni ulanmak bilen, islendik adam
gündelik işleriň "haosyndan" sypyp, maksatly we ýokary netijeli
durmuşy gurup biler.